Astma en COPD

Astma & COPD

Inleiding
Astma
COPD
Medicijnen
Meer informatie

Inleiding

Astma en COPD zijn longaandoeningen waarbij sprake is van een chronische ontsteking van de luchtwegen. De chronische ontsteking leidt tot vernauwing van de luchtwegen en daardoor ontstaan klachten als hoesten en kortademigheid. Het verschil tussen astma en COPD is dat astmapatiënten soms klachtenvrij kunnen zijn, bij COPD is dat vaak niet het geval. Daarnaast neemt de ernst van de klachten bij COPD in de loop van der jaren vaak toe en bij astma hoeft dat niet het geval te zijn. Ook de oorzaak van beide aandoeningen is verschillend. Erfelijke aanleg speelt een rol bij de ontwikkeling van astma; in de ene familie komt astma vaker voor dan in de andere. Die aanleg betekent echter niet dat iemand per definitie astma krijgt. Bij COPD lijkt die erfelijke factor minder belangrijk en is roken vaak de belangrijkste oorzaak van het ontstaan van de aandoening. Bij een klein deel van de mensen met COPD speelt langdurige blootstelling aan schadelijke stoffen, bijvoorbeeld tijdens het werk of een aangeboren enzymgebrek een rol. Zowel astma als COPD zijn aandoeningen waarvan een patiënt zijn hele verdere leven last kan hebben.
Een grote groep Nederlanders - geschat wordt tussen de 10% en 20% - heeft een chronische luchtwegaandoening. Dit aantal zal de komende jaren stijgen. Daarmee is het op dit moment een van de grootste problemen in de gezondheidszorg.

Terug naar boven

Astma

Astma is de meest voorkomende chronische aandoening bij kinderen. Bij astma is er sprake van een chronische ontsteking van de luchtwegen. Deze ontsteking wordt gedeeltelijk door erfelijke factoren bepaald, maar daarnaast speelt blootstelling aan omgevingsfactoren ook een belangrijke rol. Bij astma reageren de luchtwegen vaak op aspecifieke prikkels (zoals sigarettenrook, parfumlucht, mist of koude lucht, verflucht, uitlaatgassen etc). Door blootstelling aan deze prikkels vernauwen de luchtwegen zich, waardoor de patiënt last krijgt van aanvallen van hoesten en kortademigheid (benauwdheid). Deze aanvallen kunnen kort duren, maar een aanval kan ook langer aanhouden. In de periode tussen de aanvallen kan de patiënt klachtenvrij zijn.
Veel astmapatiënten zijn allergisch, dat betekent dat bij deze patiënten de luchtwegen niet alleen vernauwen na contact met aspecifieke prikkels maar ook na contact met specifieke prikkels (allergenen). De meest voorkomende allergenen zijn huisstofmijt, boom-en graspollen, hond, kat, schimmels en voedingsmiddelen. Daarnaast kunnen allergieklachten optreden zoals o.a loopneus, traanogen en jeuk. De laatste jaren is het inzicht in de behandeling van astmapatiënten sterk toegenomen. Het grootste gedeelte van patiënten kan door gerichte behandeling vrijwel klachtenvrij worden. Het vermijden van bepaalde prikkels van buitenaf in combinatie met het gebruik van medicijnen (die meestal kunnen worden ingeademd) is tot dusver het meest succesvol.

Terug naar boven

COPD

COPD staat voor Chronic Obstructive Pulmonary Disease en omvat onder andere aandoeningen die voorheen als chronische bronchitis en longemfyseem bekend stonden. COPD is een chronische aandoening waarbij door de ontsteking van de luchtwegen de longfunctie versneld achteruit gaat. Hoesten, overmatige slijmproductie en (chronische) kortademigheid zijn kenmerkende klachten. COPD wordt in veruit de meeste gevallen veroorzaakt door roken.
In de beginfase van COPD is er vooral sprake van een toename in slijmvorming. Daardoor moet de patient vaak hoesten en wordt de patiënt kortademig. Op den duur raken de longen steeds meer beschadigd en neemt ook de longinhoud af. Bij ernstig COPD kan - mede door afname van de kracht van ademspieren - de longfunctie met meer dan de helft verminderen.
COPD kan helaas niet worden genezen. Wel zijn er steeds betere behandelingen zodat klachten minder vaak optreden of minder erg zijn. Omdat roken een van de belangrijkste oorzaken is voor het ontstaan van blijvende schade aan het longweefsel, is stoppen met roken de belangrijkste stap in de behandeling van COPD.

Terug naar boven

Medicijnen

Er zijn verschillende soorten medicijnen bij de behandeling van astma en COPD. Een aantal belangrijke groepen van medicijnen zijn
1. Luchtwegverwijders
2. Ontstekingsremmers
3. Aanvullende behandelingen

Luchtwegverwijders worden ingenomen bij benauwdheid. Of wanneer de patiënt denkt dat hij of zij te weinig lucht zal gaan krijgen, bijvoorbeeld vlak voor het sporten. De meeste luchtwegverwijders kunnen worden geïnhaleerd. Luchtwegverwijders werken van 4 (kortwerkende luchtwegverwijders) tot 12 of 24 uur (langwerkende luchtwegverwijders). Er zijn twee types, of klassen, van luchtwegverwijders: β²-agonisten en muscarine antagonisten.
De langwerkende luchtwegverwijder Foradil® van Novartis Pharma B.V. is geïndiceerd voor zowel astma als COPD. Foradil, oftewel formoterol, is een β²-agonist.
U kunt hier de bijsluiterteksten van Foradil downloaden:

Ontstekingsremmers verminderen de ontsteking in de luchtwegen. Daarnaast beschermen ze tegen prikkels, waardoor de patiënt minder snel benauwd wordt. Ontstekingsremmers werken alleen goed als je ze dagelijks gebruikt.

Aanvullende behandelingen kunnen door een arts worden voorgeschreven wanneer luchtwegverwijders en/of ontstekingsremmers voor onvoldoende vermindering van astma of COPD klachten zorgen. In het geval van een allergisch astma kan uw arts overwegen een anti-IgE behandeling te starten.
De anti-IgE behandeling Xolair® van Novartis Pharma B.V.is geindiceerd als aanvullende behandeling voor ernstig, allergisch astma bij patiënten van 12 jaar en ouder. Xolair, oftewel omalizumab, is een monoklonaal anti-lichaam in de anti-IgE klasse.
U kunt hier de bijsluitertekst van Xolair downloaden: