header-logos-en.inc
Preventie van botcomplicaties
Botcomplicaties bij patiënten t.g.v. botmetastasen
Botmetastasen
Botmetastasen zijn uitzaaiingen veroorzaakt door een kwaadaardige tumor. De kankercellen in het bot komen vanuit een andere plaats in het lichaam, de oorspronkelijke plaats van de kanker. Kankersoorten die vaak uitzaaien naar het bot zijn bijvoorbeeld borstkanker en prostaatkanker. Ten onrechte worden uitzaaiingen in de botten vaak botkanker genoemd, maar hiervan is slechts sprake wanneer de kanker in het bot zelf ontstaat en dat is erg zeldzaam.
De botten die het meest aangetast worden door kankercellen zijn: de wervelkolom, ribben, bekken, pijpbeenderen (bijv. dijbeen) en schedel.
Botcomplicaties als gevolg van botmetastasen
Botmetastasen kunnen allerlei klachten geven, vooral pijn. Verder kunnen uitzaaiingen in het bot aanzienlijke complicaties veroorzaken.
Zo kunnen er botbreuken ontstaan doordat uitzaaiingen ervoor zorgen dat het bot zwakker wordt. Ook kunnen uitzaaiingen in het ruggenmerg groeien, met als gevolg een dwarslaesie, waardoor verlamming optreedt van de lichaamsdelen beneden de plaats van de dwarslaesie. Verder kunnen botmetastasen leiden tot een verhoogde hoeveelheid calcium (kalk) in het bloed (tumorgeïnduceerde hypercalciëmie) en soms is radiotherapie of chirurgie noodzakelijk.
Hoe komt het dat botmetastasen tot complicaties leiden?
In ieder mens wordt voortdurend oud bot vervangen door nieuw bot, zodat botten sterk en gezond blijven. Er zijn 2 soorten cellen in het bot die hiervoor zorgen, namelijk cellen die bot afbreken (osteoclasten) en cellen die bot aanmaken (osteoblasten).
De botafbraak- en aanmaak is bij gezonde mensen in balans, bij botmetastasen is deze uit balans. De kankercellen produceren stoffen (of normale cellen zetten kankercellen daartoe aan) die van invloed zijn op de botaanmaak en botafbraak. Hierdoor raakt de balans tussen de botafbrekende cellen en de botaanmakende cellen verstoord waardoor de ene groep cellen sneller werkt dan de ander. Dit betekent dat de botaanmaak of de botafbraak te snel verloopt.
Doordat de botaanmaak en botafbraak niet meer in evenwicht zijn is de kans groot dat het bot zwakker wordt en kunnen er complicaties optreden.
Wanneer er een situatie is waarbij er meer botafbraak is dan botaanmaak, dan kan dit tot gevolg hebben dat er te veel calcium in het bloed komt (tumorgeïnduceerde hypercalciëmie).
Tumorgeïnduceerde hypercalciëmie
Zoals gezegd kunnen botmetastasen leiden tot een verhoogde hoeveelheid calcium in het bloed door een versnelde botafbraak. Bij sommige kankersoorten kan het evenwicht tussen botaanmaak en botafbraak ook verstoord zijn zonder dat er botmetastasen zijn. Kankersoorten waarbij hypercalciëmie op kan treden zijn beenmergkanker, botkanker, borstkanker, longkanker en nierkanker. Wanneer hypercalciëmie veroorzaakt wordt door kanker, dan kan de hoeveelheid calcium in het bloed snel tot grote hoogten stijgen. Er kunnen symptomen optreden zoals spierzwakte, dorst, verstopping, uitdrogingsverschijnselen, misselijkheid en braken, hartstoornissen en geestelijke stoornissen, zoals depressies, gedragsveranderingen en sufheid.
Hoe worden botmetastasen behandeld?
Uitzaaiingen in het bot kunnen op verschillende manieren worden behandeld.
De meest gebruikte behandelingen zijn gericht tegen de oorspronkelijke kanker, dus de kanker waar vanuit de cellen verspreid zijn naar het bot. Dit kan chemotherapie zijn of hormoontherapie.
Ook kan bestraling worden gebruikt. Bestraling vernietigt de kankercellen. Verder kunnen bestraling en /of pijnstillende geneesmiddelen worden gebruikt bij pijnklachten.
Om de kans op complicaties door zwakte van het bot te verminderen, kan een operatie worden verricht. Bijvoorbeeld, het gebruik van een pen of plaat om het bot te verstevigen om zo het optreden van botbreuken te voorkomen.
Om pijnklachten en/of complicaties van de uitzaaiingen te verminderen wordt ook gebruik gemaakt van bisfosfonaten, zoals Zometa. Bisfosfonaten zijn stoffen die sterk aan het bot binden en de aantasting van het bot remmen.
Hoe wordt tumor geïnduceerde hypercalciëmie behandeld?
In eerste instantie wordt geprobeerd de afvoer van het calcium uit het lichaam te verhogen door de patiënt meer te laten drinken of door een infuus te geven met grote hoeveelheden infusievloeistoffen die zout bevatten.
Daarnaast kunnen bisfosfonaten zoals Zometa ook ingezet worden wanneer er sprake is van tumorgeïnduceerde hypercalciëmie.
U kunt hier de bijsluitertekst van Zometa downloaden.
Meer informatie
Heeft u vragen over de tekst op deze pagina? Vul dan ons reactieformulier in.
Voor meer informatie over uw aandoening kunt u terecht bij de volgende organisaties:
KWF Kankerbestrijding
Postbus 75508
1070 AM Amsterdam
Hulp- en informatielijn: 0800-0226622 (10.00-12.30 en 13.30-16.00 uur)
Internet: www.kankerbestrijding.nl
Thuistoediening Zometa
Het infuus van Zometa kan bij de patient thuis worden toegediend